Mijn voornemens voor de volgende tien jaar

In het tweede decennium van de 21ste eeuw zijn stress en burn-out wel een dingetje. De media staan er vol van, veel mensen trekken het niet meer. Nu moet ik eerlijk bekennen dat ik heel lang een workaholic ben geweest die van het ene naar het andere initiatief rende. Soms draaide ik weken van 70 tot 80 uur. Als ik me ziek voelde bleef ik niet in bed, maar dwong ik mijzelf om aan het werk te gaan. Burn-out was en is nog steeds een gebied dat ik niet wens te betreden.

 

Keuzestress en te weinig slaap

Mijn eerste reactie, wanneer ik over Millennials hoor die onder keuzestress lijden, is ook altijd een schouderophalende zucht. “Allemaal sneeuwvlokjes” denk ik dan, jongens en meisjes die nergens tegen kunnen. Door en door gepamperd door hun ouders. Dat is mijn eerste, vanuit mijn eigen ontwikkelingsgeschiedenis geconditioneerde, reactie. Maar dat is niet de tweede!

Een van mijn voornemens voor 2020 is het organiseren van een seminar onder de titel ‘Meer succes door minder stress en meer slaap’. Mijn grote thema in het vorige decennium was “Slaap”. Want bij iemand zoals ik, die 70 tot 80 uur per week werkt, hoort de vaste overtuiging dat hij weinig slaap nodig heeft. Ik nam met zo’n 6 uur per nacht genoegen. Dat ik daardoor overdag minder effectief en efficiënt was realiseerde ik me niet. Een bijkomend probleem was dat ik moeilijker in slaap viel en steeds vroeger wakker werd, soms wel tussen vier en vijf uur in de ochtend. Toch weer twee uur extra tijd om te werken dacht ik dan.

Dat ligt nu gelukkig achter mij, ik slaap elke nacht ongeveer zeven en half uur, soms zelfs iets meer. Ik voel me vele malen helderder, doe meer en met minder fouten. Tijdens deze zoektocht naar beter slapen, kwam ik onvermijdelijk in aanraking met het thema stress en dat heeft mijn houding ten opzichte van stress ingrijpend veranderd. Dit onderwerp, samen met slaap en succes, heeft alles in zich om mijn thema voor de komende tien jaar te worden, in ieder geval voor 2020.

Omgaan met stress

Onze samenleving is in de laatste dertig tot veertig jaar iets kwijtgeraakt. Vind je het niet vreemd dat onze kinderen aan de ene kant tot de gelukkigste van de wereld behoren en aan de andere kant, wanneer ze eenmaal volwassen zijn, gebukt gaan onder stress en burn-out? Hoe kan dit een nieuwe volksziekte worden die zich als een epidemie verspreidt? Wat is er toch veranderd? Is mijn beeld van stress en burn-out verouderd? De overtuiging dat burn-out je eigen schuld is? Ja, dat is het geval! Er is meer.

We leren dat je met stress omgaat door te vechten, te vluchten of te bevriezen. Waarbij het laatste dan meestal niet echt effectief is. Ik ben ervan overtuigd dat er meer moet zijn. Toen ik in mijn twintiger jaren was, was mijn voornaamste doel voldoende geld verdienen om mijn gezin (vrouw en drie kinderen) te onderhouden, zo simpel was het. Een keuze van vechten, aannemen wat op je pad komt, studeren en carrièrekansen benutten. Het lijkt voor de hand liggend en ik heb het met plezier gedaan, toch heb ik iets heel belangrijks over het hoofd gezien. Door het uitgebreide literatuuronderzoek dat ik de afgelopen jaren heb gedaan naar slaap en stress heb ik een aantal nieuwe inzichten verworven. Inzichten die mijn voornemens voor de twintiger jaren van deze eeuw zullen vormen.

Genetische erfenis

Evolutionair is vechten-vluchten-bevriezen het eerste ontstaan, je kunt dat zien aan de meeste soorten in het dierenrijk die deze stress response ook hebben. Maar dit is niet het hele verhaal. Veel later in onze ontstaansgeschiedenis is er een tweede laag bijgekomen. Een laag die minstens zo belangrijk is en die we in de afgelopen decennia zijn kwijtgeraakt. Let op hier komt hij: verzorgen en vriendschappen. Waar het mannelijke deel van de bevolking primair vecht en vlucht om met stress om te gaan, brengt het vrouwelijke deel rust door verzorgende vriendschappen te sluiten met andere vrouwen. Op die manier werd het nageslacht nog beter verzorgd en beschermd. Vanuit de evolutie zijn ze daarom ook wat sociaal vaardiger als mannen. Onderzoekers hebben ontdekt dat wanneer vrouwen in een team komen de stresshormonen naar beneden gaan. Dat gebeurd niet bij mannen! Dat zit in ons DNA en kan vanuit het evolutionaire perspectief heel goed verklaard worden. Maar we hebben wel een probleem in deze moderne tijd.

Onze genetische erfenis loopt achter op onze moderne manier van leven. Het is niet langer zo dat het mannetje zijn gezin beschermt en het vrouwtje voor de kinderen zorgt. Gelukkig kiezen vele vrouwen ervoor om zich professioneel te ontwikkelen. Daar bovenop komt de verregaande individualisering die zich in de afgelopen tientallen jaren heeft voltrokken. Hierdoor is het stress reducerende mechanisme van verzorgen en vriendschappen voor velen ernstig verzwakt of zelfs verdwenen. Is het geen wonder dat veel hulpbehoevenden het gevoel hebben dat de zorg vermindert? Want zorg van vrienden is vele malen warmer dan wanneer deze van een kille overheid komt. Een ander ding is de steeds weer terugkerende klacht over de verharding van de maatschappij? Klachten die je niet hoort bij mensen met een sterk sociaal en ondersteunend netwerk.

Werken aan relaties

We kunnen en we gaan de klok niet meer terugdraaien, maar wat we wel kunnen, is extra werken aan die tweede eroderende stress reducerende laag. We kunnen de rot stoppen! Onze voornemens voor dit nieuwe decennium moeten daarom wat minder vechten en vluchten zijn en wat meer bouwen  aan verzorgende en ondersteunende vriendschappen. Betekenisvolle, of met een trendy woord “purposevolle”, relaties waarbij we van elkaar op aan kunnen, zullen het risico op stress en burn-out aanzienlijk verkleinen. Het maken van een keuze voor iets meer collectiviteit en iets minder individualiteit, dat is mijn voornemen voor de volgende tien jaar! Doe jij mee?

O ja, als je geïnteresseerd bent in het seminar over ‘Meer succes door minder stress en meer slaap’, link me dan op LinkedIn dan blijf je op de hoogte.

 

John Hermarij

  • John Hermarij
  • John Hermarij is internationaal spreker, schrijver en trainer over leiders en hun teams. Hij stimuleert mensen om zich professioneel zodanig te ontwikkelen dat zij waarde toevoegen aan de teams waartoe zij behoren. Hij is principal consultant bij Dhirata een trainings/adviesbureau. John schrijft maandelijks een column voor het KWD Bulletin, daarnaast blogt hij regelmatig op www.johnhermarij.nl.

Blogdetails

28-01-2020
Column

Wil je meer weten?

We vertellen je graag meer over onze aanpak van het succesvol managen van projecten en programma’s.

Bel ons op 030 – 600 47 79 Stuur ons een bericht